Thu thập số liệu cho các chỉ số thực hiện dự án hỗ trợ chăm sóc sức khỏe người nghèo miền núi phía Bắc và Tây Nguyên (HEMA)

Tổng quan dự án

• Lĩnh vực: Theo dõi và đánh giá dự án, thu thập số liệu chỉ số y tế, hệ thống thông tin y tế tuyến cơ sở và chăm sóc sức khỏe cho người nghèo vùng miền núi phía Bắc và Tây Nguyên
• Thời gian: Điều tra chỉ số năm 2010; thu thập số liệu tại thực địa tiến hành cuối tháng 11 và tháng 12 năm 2011
• Cơ quan tài trợ: Ủy ban Châu Âu (EU), cùng hỗ trợ kỹ thuật và tài chính từ Ngân hàng Thế giới trong khuôn khổ dự án HEMA
• Cơ quan quản lý dự án: Ban Quản lý Dự án HEMA Trung ương và các tỉnh
• Đơn vị thực hiện điều tra: Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe (CEHS)
• Địa bàn: 5 tỉnh dự án HEMA gồm Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Gia Lai và Kon Tum; điều tra tại 5 văn phòng BQLDA tỉnh, 32 bệnh viện huyện và 200 trạm y tế xã

Giới thiệu dự án / gói thu thập số liệu

Dự án HEMA được triển khai nhằm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người nghèo các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên thông qua cải thiện dịch vụ y tế cơ sở, tăng cường năng lực tuyến huyện, tuyến xã và mở rộng tiếp cận khám chữa bệnh cho các nhóm dân cư khó khăn. Trong bối cảnh đó, việc thiết lập hệ thống theo dõi, đánh giá và các chỉ số giám sát đóng vai trò then chốt để đo lường kết quả, hiệu quả và tác động của dự án.

Gói "Thu thập số liệu cho các chỉ số thực hiện dự án HEMA năm 2010" được triển khai nhằm cập nhật bộ chỉ số đánh giá thực hiện dự án tại 5 tỉnh, phân tích sự khác biệt giữa các địa bàn dự án, xu hướng biến đổi chỉ số theo thời gian, đồng thời xem xét thực trạng hệ thống sổ sách, lưu trữ thông tin và năng lực thu thập số liệu tại tuyến cơ sở.

Vai trò của CEHS

CEHS là cơ quan thực hiện chính cuộc điều tra chỉ số năm 2010 của dự án HEMA. Trung tâm chịu trách nhiệm xây dựng thiết kế nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp điều tra, xác định bộ chỉ số cần thu thập, phát triển bộ công cụ thu thập thông tin và hướng dẫn giám sát.

CEHS phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Dự án HEMA trung ương, BQLDA tỉnh và BQLDA huyện trong việc điều phối, triển khai và giám sát hoạt động thu thập số liệu tại thực địa; đồng thời tổ chức tập huấn cho giám sát viên và điều tra viên, xử lý và phân tích số liệu, xây dựng báo cáo kết quả, kết luận và khuyến nghị.

Hoạt động chính

• Xem lại phương pháp, xác định mục đích cuộc điều tra, các kết quả mong đợi và danh mục chỉ số cần thu thập.
• Hoàn thiện các phiếu điều tra, hướng dẫn giám sát và hướng dẫn thu thập số liệu; xây dựng bộ công cụ gồm 8 loại phiếu cho tuyến tỉnh, huyện và xã.
• Thành lập nhóm giám sát viên và nhóm điều tra viên; tổ chức các lớp tập huấn tại Sở Y tế các tỉnh.
• Thu thập số liệu tại 5 văn phòng BQLDA tỉnh, 32 bệnh viện huyện và 200 trạm y tế xã về các chỉ số yêu cầu của Ngân hàng Thế giới (WB1–WB10) và các chỉ số kết quả từ khung logic dự án HEMA.
• Đánh giá thực trạng hệ thống sổ sách, chế độ ghi chép, lưu trữ và báo cáo số liệu tại trạm y tế; đánh giá năng lực điều tra viên.
• Phân tích sự khác biệt chỉ số giữa các địa bàn, xu hướng biến đổi qua các năm 2008–2010, từ đó đề xuất khuyến nghị cải thiện hệ thống theo dõi – đánh giá và quản lý dữ liệu.

Kết quả chính

• Hoàn thành thu thập bộ chỉ số thực hiện dự án HEMA năm 2010 tại 5 tỉnh, 32 huyện và 200 xã, bảo đảm tính so sánh với các cuộc điều tra năm 2008 và 2009.
• Xác định được sự khác biệt về mức độ đạt các chỉ số giữa các tỉnh, huyện và xã dự án; làm rõ chiều hướng biến đổi của các chỉ số chính (tiêm chủng, chăm sóc trước sinh, tiêm phòng uốn ván, dinh dưỡng, trang thiết bị, sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh) trong giai đoạn 2008–2010.
• Mô tả thực trạng hệ thống sổ sách và lưu trữ thông tin tại trạm y tế xã, bao gồm tỷ lệ xã có đủ các loại sổ sách và khả năng sử dụng số liệu trong quản lý.
• Đánh giá năng lực điều tra viên tại 5 tỉnh dự án, chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế cần cải thiện thông qua đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật.
• Đề xuất khuyến nghị cụ thể nhằm củng cố hệ thống theo dõi – đánh giá, chuẩn hóa quy trình quản lý dữ liệu và tăng cường sử dụng số liệu trong lập kế hoạch, giám sát hoạt động dự án HEMA tại tất cả các tuyến.