Đánh giá cuối kỳ dự án phòng lây nhiễm HIV tại 7 tỉnh/thành, do DFID và NORAD tài trợ

Tổng quan dự án

• Lĩnh vực: Phòng, chống bệnh truyền nhiễm
• Thời gian: 05/2009 (dự án triển khai 2004–2009)
• Nhà tài trợ: Bộ Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (DFID) và Cơ quan Hợp tác Phát triển Na Uy (NORAD)
• Đơn vị thực hiện: Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe (CEHS)
• Địa bàn: 7 tỉnh/thành phố: Quảng Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, An Giang, Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh

Giới thiệu dự án

Dự án Phòng lây nhiễm HIV tại Việt Nam (PHP) được Bộ Y tế triển khai từ năm 2004 đến năm 2009 với sự tài trợ của DFID và NORAD nhằm góp phần hạn chế sự lây lan của dịch HIV/AIDS tại Việt Nam thông qua các mô hình can thiệp giảm tác hại, truyền thông thay đổi hành vi và tăng cường năng lực hệ thống phòng, chống HIV/AIDS. Dự án tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao như người tiêm chích ma túy, phụ nữ mại dâm và khách hàng của phụ nữ mại dâm.

Để đánh giá hiệu quả triển khai sau 5 năm thực hiện, CEHS được lựa chọn thực hiện đánh giá cuối kỳ nhằm xác định mức độ hoàn thành các mục tiêu của dự án, đánh giá hiệu quả các hoạt động can thiệp, tác động đối với chính sách và hệ thống phòng, chống HIV/AIDS.

Vai trò của CEHS

CEHS thiết kế phương pháp luận và khung đánh giá cuối kỳ theo mục tiêu và chỉ số của dự án; xây dựng bộ công cụ nghiên cứu định lượng, định tính; điều phối và triển khai khảo sát tại các tỉnh dự án; đánh giá hiệu quả các chương trình truyền thông thay đổi hành vi, can thiệp giảm tác hại, quản lý bệnh lây truyền qua đường tình dục, phát triển chính sách và nâng cao năng lực hệ thống; xây dựng báo cáo đánh giá cuối kỳ và đề xuất khuyến nghị.

Hoạt động chính

• Rà soát hệ thống văn kiện, báo cáo dự án và các tài liệu kỹ thuật liên quan.
• Thực hiện khảo sát định lượng trên 2.470 đối tượng, bao gồm người tiêm chích ma túy, phụ nữ mại dâm, khách hàng của phụ nữ mại dâm, đồng đẳng viên, chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ và cán bộ y tế.
• Triển khai nghiên cứu định tính với 460 đối tượng cùng 35 cuộc thảo luận nhóm.
• Đánh giá hiệu quả truyền thông thay đổi hành vi, chương trình giảm tác hại, quản lý và điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nâng cao năng lực cán bộ và tác động của chính sách.

Kết quả chính

• Trên 80% đối tượng được tiếp cận hoạt động truyền thông và trên 93% hiểu đúng các đường lây truyền HIV qua tiêm chích và quan hệ tình dục không an toàn.
• 96,9% phụ nữ mại dâm sử dụng bao cao su trong lần quan hệ tình dục gần nhất; tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm phụ nữ mại dâm tại các tỉnh dự án giảm từ 5,75% (2006) xuống còn 3,5% (2008).
• 77–94% người tiêm chích ma túy được khảo sát không sử dụng chung bơm kim tiêm trong lần tiêm gần nhất, tỷ lệ không dùng chung trong tháng trước đạt 70–92%.
• 94,3–97,4% trường hợp mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục được điều trị, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ khám, điều trị miễn phí cho nhóm đối tượng nguy cơ cao.
• Cung cấp bằng chứng quan trọng phục vụ xây dựng chính sách giảm tác hại và đề xuất bài học kinh nghiệm làm cơ sở nhân rộng các mô hình can thiệp hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.