Tiểu dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống lao giai đoạn 2021–2023

Tổng quan dự án

• Lĩnh vực: Phòng chống bệnh truyền nhiễm
• Thời gian: 2021–2023
• Nhà tài trợ: Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và Sốt rét (The Global Fund)
• Cơ quan thực hiện: Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe (CEHS)
• Địa bàn: 06 tỉnh gồm Kon Tum, Đắk Nông, Lâm Đồng, Bắc Giang, Hòa Bình và Phú Thọ

Giới thiệu tiểu dự án

Tiểu dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống lao do CEHS triển khai nhằm hỗ trợ thực hiện Chiến lược Quốc gia chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam thông qua tăng cường phát hiện chủ động người mắc lao trong cộng đồng, sàng lọc và điều trị lao tiềm ẩn, đồng thời thúc đẩy mô hình phối hợp y tế công – tư (PPM) trong công tác phòng, chống lao. Dự án được triển khai tại 06 tỉnh, ưu tiên các địa phương có gánh nặng bệnh lao cao và điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn nhiều khó khăn.

Vai trò của CEHS

CEHS là đơn vị tiếp nhận viện trợ phụ (Sub-Recipient - SR) của Quỹ Toàn cầu, chịu trách nhiệm quản lý và điều phối toàn bộ tiểu dự án; xây dựng kế hoạch triển khai; tổ chức đào tạo, truyền thông và giám sát kỹ thuật; quản lý tài chính và hệ thống theo dõi, đánh giá; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Chương trình Chống lao Quốc gia và các địa phương để triển khai các hoạt động phòng, chống lao theo đúng hướng dẫn chuyên môn.

Hoạt động chính

• Xây dựng kế hoạch triển khai và tổ chức hội thảo khởi động, hội nghị tổng kết hằng năm tại các tỉnh dự án.
• Tổ chức truyền thông, đào tạo cán bộ y tế, triển khai sàng lọc cộng đồng bằng chụp X-quang và xét nghiệm GeneXpert nhằm phát hiện sớm và đưa người bệnh vào điều trị.
• Sàng lọc và điều trị lao tiềm ẩn: thực hiện sàng lọc các nhóm nguy cơ, xét nghiệm Mantoux, quản lý và điều trị lao tiềm ẩn theo hướng dẫn của Chương trình Chống lao Quốc gia.
• Tăng cường phối hợp y tế công-tư (PPM): thiết lập mạng lưới hợp tác với các cơ sở y tế công và tư, đào tạo, hỗ trợ chuyển gửi người nghi mắc lao và tăng cường phát hiện, quản lý người bệnh lao tại cộng đồng.
• Thực hiện giám sát hỗ trợ kỹ thuật, quản lý dữ liệu, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả triển khai tại các địa phương.

Kết quả chính

• Hơn 102.000 người được sàng lọc, trên 101.000 lượt chụp X-quang và 14.500 xét nghiệm GeneXpert được thực hiện, qua đó phát hiện và thu nhận điều trị 1.030 bệnh nhân lao, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm và giảm bỏ sót ca bệnh.
• Dự án đã sàng lọc 13.537 người, thực hiện 12.480 xét nghiệm Mantoux và đưa 857 người mắc lao tiềm ẩn vào điều trị. Tỷ lệ thu nhận điều trị tăng từ 55,3% năm 2021 lên 74,0% năm 2023.
• Mạng lưới gần 100 cơ sở y tế công và tư được thiết lập và duy trì, chuyển gửi 7.483 người nghi mắc lao đến Chương trình Chống lao để chẩn đoán, qua đó phát hiện 1.559 bệnh nhân lao.
• CEHS đã phối hợp với Chương trình Chống lao Quốc gia và các địa phương thực hiện 46 chuyến giám sát hỗ trợ kỹ thuật trong giai đoạn 2021–2023, góp phần hướng dẫn triển khai đúng quy trình chuyên môn, nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện dự án.