Đánh giá thực trạng công tác truyền thông và các mô hình truyền thông về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và sử dụng nước sạch nông thôn tại miền Trung và Tây Nguyên

Tổng quan dự án

• Lĩnh vực: Sức khỏe môi trường & Biến đổi khí hậu
• Thời gian thực hiện: 11 - 12/2021
• Cơ quan chủ trì: Cục Quản lý Môi trường Y tế, Bộ Y tế
• Đơn vị thực hiện: Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe (CEHS)
• Địa bàn: 19 tỉnh khu vực miền Trung và Tây Nguyên; khảo sát thực địa tại 3 tỉnh đại diện thuộc Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Giới thiệu dự án

Nghiên cứu được triển khai nhằm đánh giá hiệu quả công tác truyền thông và các mô hình truyền thông về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và sử dụng nước sạch tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên sau nhiều năm triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia và các chương trình, dự án liên quan.

Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng về mức độ thay đổi kiến thức, thái độ và thực hành của người dân; đánh giá hiệu quả các mô hình truyền thông thay đổi hành vi đang được áp dụng; đồng thời đề xuất các giải pháp và mô hình truyền thông phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa và địa lý của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Vai trò của CEHS

CEHS là đơn vị thực hiện nghiên cứu, chịu trách nhiệm xây dựng thiết kế nghiên cứu, phát triển bộ công cụ đánh giá, tổ chức khảo sát tại cộng đồng và cơ sở y tế, quản lý và phân tích dữ liệu, đồng thời xây dựng báo cáo đánh giá hiệu quả truyền thông.

Hoạt động chính

• Xây dựng thiết kế nghiên cứu và bộ công cụ đánh giá hiệu quả truyền thông về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và sử dụng nước sạch.
• Thu thập và phân tích số liệu thứ cấp về kết quả triển khai công tác truyền thông tại 19 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên giai đoạn 2017–2020, kết hợp khảo sát cắt ngang tại 3 tỉnh đại diện.
• Đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành (KAP) của người dân; năng lực truyền thông của cán bộ y tế, nhân viên y tế thôn bản và cộng tác viên.
• Quản lý, làm sạch và phân tích dữ liệu; so sánh hiệu quả giữa các mô hình truyền thông và giữa các vùng sinh thái.
• Xây dựng Báo cáo đánh giá hiệu quả truyền thông và đề xuất các mô hình truyền thông thay đổi hành vi phù hợp để nhân rộng.

Kết quả chính

• Hoàn thành nghiên cứu đánh giá toàn diện hiệu quả công tác truyền thông về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và sử dụng nước sạch tại 19 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên.
• Kiến thức và thực hành của người dân về vệ sinh cá nhân, sử dụng nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh đã được cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa các vùng.
• Đánh giá năng lực của đội ngũ truyền thông cho thấy vẫn còn những hạn chế về kiến thức và kỹ năng giám sát thực hành vệ sinh, đặc biệt đối với nhân viên y tế thôn bản và cộng tác viên.
• Đánh giá hiệu quả của nhiều mô hình truyền thông đang triển khai như CLTS, PHAST, Tiếp thị vệ sinh (TTVS), OBA và PforR, phân tích ưu điểm, hạn chế và điều kiện áp dụng của từng mô hình.
• Đề xuất các mô hình truyền thông phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và điều kiện địa lý của khu vực miền Trung và Tây Nguyên, góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các chương trình vệ sinh môi trường và nước sạch nông thôn.